17 november 2005 :
Uitzonderlijke vondst in Knesselare

Sinds begin november zijn er grote graafwerken gestart voor de aanleg van een Aquafin-leiding tussen Aalter-Brug en Knesselare. Tijdens de archeologische begeleiding van het 15m brede tracé door de Kale-Leie Archeologische Dienst kwamen er maar liefst 7 betekenisvolle archeologische sites aan het licht. Terwijl het veldwerk nog steeds verder loopt kunnen we alvast één hoogtepunt severen : de eerste gekende boomstamwaterput uit de Romeinse periode (0 tot 5e eeuw n.C.) voor onze regio!

Aan de Buntelarestraat, nog net op grondgebied Knesselare, werd een nederzettingssite aangesneden : talrijke paalsporen afgesloten langs beide zijden met een dubbele gracht, waarin duidelijk Romeinse scherven zaten. tegen de zuidelijke zijde van het doorsneden erf bevond zich een grote ronde verkleuring, met centraal een meer donkere vulling. Er werd al vlug verondersteld dat het om een waterput moest gaan. Na aanleg van de dwarsdrainage konden de archeologen aan de slag om deze hypothese kracht bij te zetten.

Tijdens het couperen werd snel duidelijk dat het effectief om een waterput moest gaan. De ronde houten beschoeiing, de eigenlijke versteviging van de waterputwanden, bleek echter vrij verrassend een uitgeholde boomstam te zijn. Eenmaal tot op het diepste punt geraakt kon voorlopige balans worden opgemaakt.

Er kon een duidelijk onderscheid herkend worden tussen de aanleg en de effectieve gebruiksfase. Een grote aanlegkuil werd vrij diep uitgegraven, tot 3,5m onder het huidig maaiveld, om daarin een onderste uitgeholde boomstam te plaatsen. Daarna werd deze kuil vrij snel terug gevuld. De eiken stronk van 1m hoog was ongeveer 1,1m in doorsnede terwijl de uitholling een ruimte van 0,7 à 0,8m liet. Op dit zeer goed bewaard fragment werd nog een uitgeholde boomstam geplaatst met dezelfde afmetingen als de onderste. Door de veranderlijke grondwatertafel is het bovenste deel ervan volledig weggerot. In deze uitholling werd een opeenvolging van kleine laagjes opgemerkt wat duidt op een geleidelijke opvulling tijdens en na het gebruik.

Dankzij enkele scherfjes uit die opvulling die typisch Romeins waren kan deze waterput wellicht in dezelfde periode geplaatst worden, wat niet verwonderlijk zou zijn gezien zijn ligging in de gelijktijdige nederzetting.

Boomstamwaterputten zijn gekend uit verschillende periodes en in verschillende regio's, maar komen in Vlaanderen zeker niet frequent voor. In de Romeinse periode is er voor deze vondst van twee opeengeplaatste uitgeholde eiken boomstammen geen gelijke gekend. Een mooie primeur voor een vruchtvolle begeleiding, waarover u later zeker meer leest.


het KLAD-team
info@deklad.be